नसता तू जवळी

नसता तू जवळी (ओंजळ कवितासंग्रह )

रविंद्र कामठे 

 "नसता तू जवळी" ही कवी रविंद्र कामठे यांची एक हळव्या भावनांनी भरलेली कविता असून, ती प्रियकर-प्रेयसी यांच्या नात्यातील अंतर, असुरक्षितता आणि विरहाच्या वेदनेचे चित्रण करते. कवितेत प्रियसीच्या अनुपस्थितीमुळे प्रियकराच्या मनातील अस्वस्थता, हृदयाच्या ठोक्याशी तिच्या अस्तित्वाची तुलना, तसेच प्रेमात असलेल्या अनिश्चिततेची भावना प्रकर्षाने व्यक्त होते. चंद्र, चांदणे आणि नभ यांसारखी निसर्गसौंदर्याशी निगडित रूपके वापरून कवीने प्रेमातील प्रतीक्षा आणि आठवणी यांना विशेष स्थान दिले आहे. ही कविता प्रेम आणि विरहाच्या मिश्र भावनांना समर्पित असून, वाचकांच्या मनाला गहिवरून टाकणारी आहे.

ही कविता प्रियकर-प्रेयसीच्या नात्यातील अंतर, असहाय्यता आणि विरहाच्या वेदनेला केंद्रस्थानी ठेवते. तिच्या विश्लेषणात काही महत्त्वाचे मुद्दे अधोरेखित करता येतील:

१. विरहाची तीव्रता:

कवी म्हणतो की, जर प्रेयसी जवळ नसेल, तर तो क्षणाक्षणाला तिच्या आठवणीने भरून जातो. ती हृदयाचा ठोका असल्याने तिच्या अनुपस्थितीत त्याला जणू मृत्यूची चाहूल लागते.

"नसता तू जवळी, चुकतो ठोका काळजाचा"—येथे विरहाची वेदना शारीरिक स्तरावरही जाणवते.

२. प्रेम आणि वेदना यांचे समीकरण:

प्रेम फुलते, पण त्याच वेळी त्यात विरहाची जाणीवही कायम असते.

"मिलनातही आपण विरहाच्या जाणीवेनेच झुरायचं!"—हे वाक्य प्रेमात असलेल्या अस्थिरतेचा आणि अनिश्चिततेचा प्रत्यय देतं.

३. असुरक्षितता आणि प्रतीक्षा:

प्रियकराला खात्री नाही की प्रेयसी पुन्हा भेटेल का. तो तिच्या आठवणीत चंद्र क्षितिजावर उगवतो की काय, असा भास घेतो.

येथे चंद्र हा प्रतीक्षा, आशा आणि आठवणींचे प्रतीक आहे.

४. चंद्र आणि नभाचे रूपक:

"चांदण्या रात्री थोडं फिरवून, होत तुला आणायचं, तेंव्हाच का नभात नेमकं होत उजळायचं?"—या ओळींमध्ये चंद्रप्रकाश आणि प्रियसीच्या भेटीची तुलना आहे.

कवी म्हणतो की जशी रात्री चांदणे पसरते, तसेच त्याला प्रेयसीची भेटही सुखद वाटते.

कवितेचा सारांश:

ही कविता प्रियकराच्या मनातील भावनांची जाणीव करून देते. प्रेम हे जितकं गोड, तितकंच यात विरहाचं दु:खही आहे. प्रियसीचा विरह त्याला असह्य होतो, तिच्या आठवणीच त्याच्या जगण्याचा भाग होतात.

कवितेचा परिणाम:

कविता हळव्या भावनांचा सुरेख आविष्कार आहे. ती वाचताना वाचकाचं मनही विरहाच्या त्या उत्कटतेशी जोडलं जातं.

१४ फेब्रुवारी २०२५